Vụ kiện của nạn nhân da cam Trần Tố Nga

Bà Trần Tố Nga sinh năm 1942 ở Nam bộ. Năm 1954 tập kết ra Bắc. Năm 1965, sau khi tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Hà Nội, xung phong về hoạt động ở miền Nam, làm phóng viên Thông tấn xã Giải phóng, phục vụ ở các mặt trận nóng bỏng như: Tây Ninh, Bình Dương, Sài Gòn – Gia Định. Năm 1972, được cử vào hoạt động ở nội thành Sài Gòn. Tháng 8/1974 bị bắt tù cho đến ngày 30/4/1975. Năm 1993, sang sống ở Pháp, sau đó trở thành công dân Pháp.

Trong thời gian hoạt động ở chiến trường Việt Nam, đã bị trực tiếp phơi nhiễm chất độc hóa học. Đã bị nhiều thứ bệnh và theo kết quả xét nghiệm năm 2011 tại một Phòng xét nghiệm ở Đức, hiện độ dioxin trong máu của bà vẫn cao hơn nhiều so với mức cho phép. Con gái đầu của bà đã chết lúc 17 tháng tuổi vì bệnh tim bẩm sinh. Con gái thứ hai bị bệnh Alpha Thalassemie (hồng cầu khuyết). Chỉ có con gái thứ ba là có sức khỏe bình thường.

Là nạn nhân của chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh, bà Trần Tố Nga đã tham gia nhiều hoạt động từ thiện, giúp đỡ các trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Với những việc làm đó, bà đã được Nhà nước Pháp tặng Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh. Tháng 5/2009, bà ra làm nhân chứng tại Tòa án Lương tâm quốc tế ở Paris xét xử 37 công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất độc hóa học cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam; từ đó bà có ý định đứng đơn kiện các công ty hóa chất Mỹ đã làm bà bị nhiễm chất độc da cam, dẫn đến thảm cảnh da cam cho bà và các con của bà.

Bà Nga đã gặp Luật sư William Bourdon, thuộc Đoàn Luật sư Paris, là một luật sư ở Pháp nổi tiếng với các vụ kiện bênh vực người dân trong tranh chấp với các công ty lớn và các vụ kiện liên quan đến tội chống nhân loại. Ông William Bourdon đã đồng ý cùng đứng đơn kiện để biện hộ cho bà kiện các công ty hóa chất Mỹ. Đây là một vụ kiện dân sự, do một công dân Pháp thực hiện, tại một tòa án của Pháp.

Theo bà Trần Tố Nga, mục đích vụ kiện của bà là để làm cho thế giới thấy rõ tội của các công ty hóa chất của Mỹ đã cung cấp chất độc hóa học cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nhân dân Việt Nam và để làm tiền lệ cho các vụ kiện khác đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. Vì lẽ đó, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam đã ủng hộ vụ kiện của bà Trần Tố Nga và đã hỗ trợ bà Trần Tố Nga, trong đó có hỗ trợ một phần về tài chính để tiến hành vụ kiện.

Chuẩn bị hồ sơ từ năm 2010, đến ngày 14/5/2014, Văn phòng Luật sư Bourdon & Forestier, đại diện cho bà Trần Tố Nga nộp đơn kiện 26 công ty hóa chất Mỹ lên Tòa Đại hình Evry của Pháp. Ba luật sư đại diện bảo vệ quyền lợi cho bà Trần Tố Nga là Luật sư William Bourdon, Luật sư Bertrand Repolt và Luật sư Ame’lie Lefebvre.

Ngày 16/4/2015, Tòa Đại hình Evry triệu tập phiên đầu tiên để các luật sư bào chữa cho các công ty hóa chất Mỹ nộp kết luận của mình về đơn kiện của bà Trần Tố Nga. 19/26 công ty bị kiện đã thuê luật sư bào chữa.

Cùng ngày, Tòa đã phát giấy triệu tập bà Trần Thị Nga, Luật sư W. Bourdon (Bên nguyên) và tất cả các luật sư của Bên bị đến Tòa vào ngày 18/6/2015 để ấn định thời gian biểu cho việc tranh tụng tại Tòa. Trong giấy triệu tập, Thẩm phán của Tòa còn yêu cầu các bên cho biết ý kiến về việc hãng phim “Films For Humanity” có trụ sở tại New York xin được đến quay phim các phiên tòa sắp diễn ra.

Tuy nhiên, tại phiên tòa ngày 18/6/2015 cũng như các phiên tiếp theo (15/10/2015, 3/12/2015), các luật sư Bên bị đã cố tình tạo ra “sự cố hồ sơ” để kéo dài vụ án bằng cách nói rằng hồ sơ của bà Trần tố Nga trình Tòa chưa đầy đủ và yêu cầu phải có thêm các chứng từ vô lý khác.

Tại phiên tòa ngày 7/1/2016, các luật sư đại diện cho các công ty hóa chất Mỹ đã đưa ra đòi hỏi vô lý, yêu cầu bà Nga tiến hành xét nghiệm máu ở một phòng khám được chỉ định chứ không tiến hành xét nghiệm tại các phòng khám khác. Trong tình hình đó, Tòa Đại hình Evry quyết định triệu tập phiên tiếp theo vào ngày 3/3/2016 và yêu cầu các bên phải xác định lịch trình cho việc tranh tụng tại phiên tòa đó.

Theo Phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại Pháp, đây là một quyết định quan trọng cho phép vụ kiện chuyển sang giai đoạn mới, giai đoạn xác định trách nhiệm của các công ty hóa chất Mỹ trong việc sản xuất những loại hóa chất độc hại gây hậu quả nghiêm trọng cho con người và môi trường tại Việt Nam. Tuy nhiên không loại trừ việc luật sư của các công ty Mỹ tiếp tục gây khó khăn trong thời gian tới, đòi phải chứng minh mối liên hệ giữa chất độc da cam/dioxin với các căn bệnh phát sinh sau này, được di truyền qua nhiều thế hệ người Việt Nam.

Cần nói rõ rằng, việc làm chậm tiến độ vụ kiện nằm trong tính toán của các công ty Mỹ nhằm làm cho các luật sư tại Văn phòng luật sư “Bourdon & Forestier”, cơ quan biện hộ cho bà Trần Tố Nga và bản thân bà Trần Tố Nga cảm thấy mệt mỏi, đồng thời làm tăng các loại án phí, lệ phí.

Trên thực tế, các công ty Mỹ có tiềm lực tài chính mạnh, dễ dàng chi trả những loại phí cho tòa, trong khi các loại phí đó là hết sức cao đối với một cá nhân, mà cụ thể ở đây là bà Trần Tố Nga, người đứng đơn kiện. Đó là chưa kể các loại phí để dịch tòa bộ hồ sơ từ tiếng Pháp sang tiếng Anh hoặc ngược lại đối với những kết luận của các công ty Mỹ.

Các luật sư của bà Trần Tố Nga vẫn khẳng định quyết tâm đi đến cùng vụ kiện. về phía mình, bà Trần Tố Nga cho rằng đích đến của vụ kiện không phải là chuyện thắng hay thua mà là gióng lên hồi chuông “nõi đau da cam” nhằm thức tỉnh lương tri nhân loại, giúp cho ngày càng có nhiều người trên thế giới biết về thảm họa da cam, cùng chung tay khắc phục hậu quả và giúp đỡ các nạn nhân – những người vẫn đang hàng ngày hàng giờ chịu nhiều đau đớn dú đất nước đã hòa bình được hơn 40 năm.

Related Posts

About The Author

Add Comment